Τρίτη, 4 Δεκεμβρίου 2012

Πονηρές Εποχές - Σκληροί Έρωτες


Ο Παναγιώτης είναι κτηνίατρος, γόνος πλούσιας και εκλεκτής οικογενείας. Οι γονείς του ανησυχούν διότι όλο διαβάζει! Πού χρόνος για κορίτσια, παρέες και τσάρκες της εποχής;! Η γειτόνισσά τους, η κυρία Ρεβέκκα, αριστοκράτισσα,  έχει μια  όμορφη κόρη, προκομμένη, την Βηθλεέμ. Αυτό είναι! Θα πάνε όλοι μαζί εκδρομή! Βόλτα, θάλασσα, καθαρός αέρας, ουζάκι, μεζές, τραγούδι… που θα πάει θ΄ ανάψουν οι καρδιές! Όλα βαίνουν καλώς, οι γονείς χαίρονται και οι νέοι δειλά – δειλά απολαμβάνουν τη γνωριμία τους… μέχρι τη στιγμή που εμφανίζεται η τσαπερδονοκολοσφυρίχτρα, η Ρούλα με το όνομα, κόρη χτίστη μπελαλή. 


Τι το ήθελε ο Παναγιώτης να πάει για πέστροφες με τον Νίκο, τον συνάδελφό του… «Έλα ρε Παναγιώτη, ξεκουνήσου μωρέ, αφού σου λέω ότι η Σούλα θα φέρει και μια φίλη της, θα δεις… θα κάνουμε πολύ κέφι..» Έτσι κι έγινε, ο Παναγιώτης γνώρισε τη Ρούλα… στην αρχή έσπασε μεγάλη πλάκα μαζί της… διότι αγράμματη καθώς ήταν και χαμηλού κοινωνικού επιπέδου, πετούσε τη μια κοτσάνα μετά την άλλη! Μάλιστα, στις συναντήσεις της παρέας ο Παναγιώτης έπαιρνε μαζί του μικρό μαγνητόφωνο και κρυφά κατέγραφε τα μαργαριτάρια της Ρούλας… έπειτα άκουγαν με τους φίλους του τα λεγόμενα και λύνονταν στα γέλια!


 Έλα όμως που η Ρούλα ήταν και πονηρή και περπατημένη… σαν μυρίστηκε χρήμα και προοπτική… αρχικά στέλνει ένα γράμμα στην κόρη της κυρίας Ρεβέκκας, όπου με θράσος της λέει ότι ο Παναγιώτης έχει προχωρήσει μαζί της και ότι εκείνη θα πρέπει να κάνει στην άκρη, και έπειτα βάζει τον πατέρα της να στήσει καρτέρι στον Παναγιώτη, να τον εκφοβίσει και να τον προειδοποιήσει ότι τα σούρτα – φέρτα με την κόρη του δεν του αρέσουν… να προσέχει! Όπως ήταν αναμενόμενο η κυρία Ρεβέκκα και η νεαρή Βηθλεέμ ξεκαθάρισαν τη θέση τους στην οικογένεια του Παναγιώτη, ούσες προσβεβλημένες από το γεγονός… φυσικά το κύρος της οικογενείας τους δεν άφηνε περιθώρια για τέτοιες συμπεριφορές… Ελεύθερο το πεδίο λοιπόν, και η Ρούλα, η χαζούλα, η παρακατιανή, που είχε άλλες χάρες και ταλέντα, τύλιξε τον Παναγιώτη σε μια κόλλα χαρτί και έγινε κυρία Κτηνιάτρου με παράδες, δόξες και τιμές!


1950 – Η ζοφερή αρένα της δεκαετίας: Καθώς ο κόσμος προσπαθεί να ανακάμψει από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, μπαίνει στη συχνότητα του λεγόμενου Ψυχρού Πολέμου, μέσα σε ένα ζεστό κλίμα ανταγωνισμού μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης. Οι συγκρούσεις μεταξύ κομμουνισμού και καπιταλισμού κυριαρχούν στη δεκαετία, κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο και  μέσα τους περικλείουν  από την μια πλευρά  σειρά πολέμων και συγκρούσεων με θανατηφόρα ορόσημα αυτές σε Κορέα, Βιετνάμ, Αραβία – Ισραήλ, Σουέζ, Αλγερία, και από την άλλη πλευρά τον αγώνα δρόμου κυριαρχίας στο Διάστημα με την εκτόξευση του Sputnik Ι (ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος σε τροχιά γύρω από τη γη) από τους Σοβιετικούς και στη συνέχεια την απάντηση των ΗΠΑ με έναν μικρότερο δορυφόρο. Εντείνονται οι πυρηνικές δοκιμές, στις ΗΠΑ λαμβάνει χώρα η  πρώτη δοκιμαστική έκρηξη βόμβας υδρογόνου. 

Η αμερικανική Ομοσπονδία  χρησιμοποιεί κρατούμενους φυλακών, έγκλειστους ψυχιατρείων και λοιπούς εθελοντές για δοκιμές φαρμάκων, όπως LSD και αρχίζει να πειραματίζεται με νέες μεθόδους  λοβοτομής.  Ξεκινάει η λειτουργία του CERN, ανοίγει το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο στον κόσμο στην περιοχή Obninsk κοντά στη Μόσχα. Η NASA οργανώνεται. Παράλληλα μέσα από μια σειρά παγκόσμιων εσωτερικών συγκρούσεων αρχίζει η αποαποικιοποίηση στην Αφρική και στην Ασία, ενώ η Ευρώπη παραμένει  χωρισμένη στις Δυτικές Χώρες και αυτές του Σοβιετικού Συνασπισμού (Σιδηρούν Παραπέτασμα).


1950 – Φωτεινά Παραδείγματα: Μέσα στις τεχνολογικές καινοτομίες της εποχής η τηλεόραση φέρνει την ζωντανή ενημέρωση και ψυχαγωγία στα νοικοκυριά, δημιουργείται η πρώτη ηλιακή μπαταρία, κυκλοφορεί το πρώτο πλαστικό μπουκάλι της Coca-Cola, ανακαλύπτεται η διπλή ελικοειδής δομή του DNA, πραγματοποιείται η πρώτη επιτυχημένη δοκιμή υπερήχων της καρδιακής δραστηριότητας. Με τη Συνθήκη της Ρώμης το 1957, ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά - Οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, δηλαδή ο πρόδρομος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Στο χώρο του κινηματογράφου διαπρέπουν σκηνοθέτες διεθνούς βεληνεκούς όπως ο Ιταλός Federico Fellini με τα έργα “La Strada”, “Nights of Cabiria”, ο Σουηδός Ingmar Bergman με τα έργα “Smile of a Summer Night”, “The Seventh Seal” και “Wild Strawberries”,  ο Γάλλος Jean Cocteau με το έργο “Orphée”, ο Γάλλος Claude Chabrol με το “Le Beau Serge, ο Ιάπωνας Akira Kurosawa με τα έργα “Rashomon”, Ikiru”, “Seven Samurai”, Throne of Blood” και The Hidden Fortress”, ο Ρώσος σκηνοθέτης Aleksandr Ptushko με τα έργα “Sadko”, Ilya Muromets” καιSampo”, καθώς και ο Ρώσος Grigori Chukhrai με το έργο “Ballad of a Soldier”.


Λαμπροί ηθοποιοί αυτής της Χρυσής Κινηματογραφικής Εποχής είναι η  Brigitte Bardot, η Sophia Loren, ο Marcello Mastroianni, ο Max von Sydow, ο Jean-Paul Belmondo, η Elizabeth Taylor, η Marilyn Monroe, ο James Dean, ο Marlon Brando, ο Montgomery Clift, ο Gary Cooper, ο John Wayne, ο Dean Martin, ο Gregory Peck, ο Kirk Douglas, ο Jack Lemmon, η Deborah Kerr, ο Burt Lancaster, η Joan Crawford,  ο James Stewart, o Humphrey Bogart και τόσα άλλα αστέρια! Βάλτε λίγη από την αρτίστικη λάμψη της δεκαετίας του 50 στην καθημερινότητά σας και μοιραστείτε τις ψυχρές νύχτες του φθινοπώρου με αγαπημένα πρόσωπα, ένα ποτήρι κόκκινο κρασί, γευστικό μακεδονίτικο τυρί και αφεθείτε στη μαγεία καταπληκτικών φιλμ της εποχής! “Diamonds Are a Girl’s Best Friend”, “Gentlemen Prefer Blondes”, “East of Eden”, “On the Waterfont”, “I Confess”, “The Bridge on the River Kwai”, “High Noon”, “Rio Bravo”, “Paths of Glory”, “Some Like it Hot”, “A Place in the Sun”, “12 Angry Man”, “From Here to Eternity”, “Johnny Guitar”, “Anatomy of a Murder”, “Vertigo”, “The Gunfighter”, “The African Queen”, “Harvey” και αμέτρητες άλλες, όλες υπέροχες!

Αν διψάτε για ακόμα περισσότερη τέχνη, η δεκαετία του 1950 σας προσφέρει ταλαντούχους καλλιτέχνες όπως ο Pollock, o de Kooning, o Newman και ο Rothko! Ο Ντανταϊσμός και η Pop Art εισβάλλουν στην εικονογράφηση της τηλεόρασης, των  comics, του κινηματογράφου, της διαφήμισης και χαρακτηρίζουν μια νέα καλλιτεχνική εποχή, όπου καθημερινά σύμβολα και προπαγάνδα γίνονται τέχνη! Τώρα αν θέλετε να λικνιστείτε στους ρυθμούς της μουσικής του 50, με αποκορύφωμα ήχους Rock-n-Roll, Jazz, Blues και American Folk μουσικής αφήστε τους αηδούς της εποχής να σας εμπνεύσουν: Elvis Presley, Chuck Berry, Fats Domino, Frank Sinatra, Connie Frances, Neil Sedaka, Pat Boone, Tony Bennett, Patti Page, Perry Como, Bing Crosby, Julie London, Doris Day, Nat King Cole, Peggy Lee, The Platters, The Flamingos, Mile Davis, Lester Young, Chet Baker, Ella Fitzgerald, Ray Charles, Dinah Washington, Billie Holiday.


Ελλάδα 1950 – 1959: Οι Έλληνες βγαίνουν από τις τρικυμίες της δεκαετίας του '40 και είτε γιατρεύουν, είτε μπαλώνουν πληγές και συμφορές. Μέσα σε ένα πολιτικό κλίμα διαρκούς αμερικανικής κηδεμονίας, όπου οι παραταξιακές ταυτίσεις – Δεξιά, Κέντρο, Αριστερά – γίνονται ιδεολογικές τοποθετήσεις, από τη μια συντελούνται μεταβολές μεγάλης κλίμακας, όπως η αστικοποίηση, η βιομηχανική ανάπτυξη και η μετανάστευση και από την άλλη δείχνει να εκμοντερνίζεται το πολιτικό καθεστώς (υπό την αμερικανική εύνοια και την υποστήριξη του Στέμματος) στο πρόσωπο του Κωνσταντίνου Καραμανλή, δυναμικού, νέου πολιτικού άνδρα της εποχής.  Πλάι σε αυτές αναπτύσσονται αντιδράσεις στο εσωτερικό μιας διχασμένης κοινωνίας που συχνά αρνείται να διαπραγματευτεί με το παρελθόν της και αδυνατεί να εκλογικεύσει τα διλήμματα της.

1953: Η υποτίμηση του νομίσματος (Σπ. Μαρκεζίνης) δημιουργεί ένα νέο πλέγμα οικονομικών ιεραρχιών με  δυνατά σημεία αυτά της αύξησης των εισαγωγών (ασθενής εσωτερική βιομηχανική παραγωγή), της τόνωσης της εμπορικής κατανάλωσης, της καταπολέμησης του πληθωρισμού αλλά και του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο, της επέκτασης των δημόσιων επενδύσεων , των εκρηκτικών ρυθμών ανόδου του Α.Ε.Π. με τη συμβολή των άδηλων πόρων (7% ετησίως), της αντιμετώπισης της παραγωγικότητας, της υποαπασχόλησης και της αυτάρκειας πόρων, της γεωργία (παρά την αθρόα κίνηση από την ύπαιθρο στις πόλεις), της ανάπτυξης των επικοινωνιακών δικτύων, της διάδοσης του κινηματογράφου, της ανάδυση του τουρισμού και άλλων μορφών. 


Η ταλαίπωρη τριακονταετία του πολύπαθου Ελληνισμού (1930-1959) πέρα από τα παγκόσμια δεινά αλλά και τις εσωτερικές γκρίνιες που καθυστέρησαν για ακόμη μια φορά την ανάπτυξη του τόπου μας, άφησαν φωτεινές χαραμάδες (υπερρεαλισμού) για τη δημιουργία αξιόλογων εκπροσώπων των γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού, το εξέχον έργο των οποίων εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να καλλιεργεί, να διδάσκει και να μορφώνει τη μερίδα του λαού μας που θέλει να μάθει με πνεύμα, μάτια και αυτιά ανοιχτά: Μ. Καραγάτσης Γ. Θεοτοκάς, Η. Βενέζης, Σ. Μυριβήλης, Ο. Ελύτης, Ν. Καζαντζάκης, Α. Εμπειρίκος, Ν. Εγγονόπουλος, Μ. Αναγνωστάκης, Ν. Καρούζος, Δ. Χατζής, Α. Κοτζιάς …

Παράλληλα, η συγκεκριμένη εποχή ξεχωρίζει ως μια από τις πιο μουσικά προικισμένες, από τη μια πλευρά με τη απογείωση του γνήσιου Ελληνικού λαϊκού τραγουδιού, εμπνευσμένο από τη μετανάστευση, την αστυφιλία, τη φτώχεια, τη δύσκολη καθημερινότητα της εποχής και την κρατική καταστολή, με μια πλειάδα σημαντικών εκφραστών, τραγουδιστών-δημιουργών, ανάμεσά στους οποίους, μεγάλοι μουσικοί διδάσκαλοι του γένους μας όπως: Σ. Καζαντζίδης, Μ. Χιώτης, Γ. Μπιθικώτσης, Β. Τσιτσάνης κ.ά. Και από την άλλη με την παρουσία καταλυτικών μορφών στο χώρο του τραγουδιού και της κλασσικής μουσικής σκηνής όπως ο Μ. Χατζιδάκις, η Ρ. Μάνου και η Μ. Κάλλας.


Η πολιτιστική άνθιση για την Ελλάδα μας δημιουργεί κοιτίδες πολιτισμού στο εσωτερικό της χώρας με την άνθιση φορέων και θεσμών όπως το Ινστιτούτο Γκαίτε, η Ελληνοαμερικανική Ένωση, το Γαλλικό Ινστιτούτο, το Φεστιβάλ Αθηνών, τα Επιδαύρεια, τα Δημήτρια (την επόμενη δεκαετία), το εμπορικό θέατρο (επιθεώρηση, κωμωδία, μελόδραμα), το Θέατρο Τέχνης του Κ. Κουν, την κινηματογραφική δημιουργία ( Γ. Τζαβέλλας, Ντ. Δημόπουλος, Π. Ζερβός, Ν. Κούνδουρος, Α. Σακελλάριος, Μ. Κακογιάννης).  Αξέχαστοι ηθοποιοί της εποχής, ποιον να πρωτοθυμηθεί κανείς… με πρώτη σκέψη διαλέγω τους: Ορέστης Μακρής, Δημήτρης Χόρν, Έλλη Λαμπέτη, Ελένη Ζαφειρίου, Γ. Φούντας, Μ. Κατράκης, Ντίνος Ηλιόπουλος, Θανάσης Βέγγος … και δεν παραλείπω να αναφέρω χαρακτηριστικές ταινίες της εποχής όπως: «Ο Μεθύστακας», «Μαγική Πόλη», «Τζο ο Τρομερός», «Κυριακάτικο Ξύπνημα», «Στέλλα», «Το Κορίτσι με τα Μαύρα» και «Ο Δράκος».

Κλείνοντας την επικοινωνία μας για αυτή την εβδομάδα, πρώτα από όλα θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας μια ύστατη σκέψη: «Μήπως πάντα η ανάπτυξη διψάει για «πόλεμο», βίαιη αναγκαστική σύγκρουση για άμεσες ριζικές αλλαγές, προκειμένου μια «πλούσια» χώρα να αποτινάξει τις παρωπίδες, να αλλάξει το δέρμα της σαπίλας, της πολιτικής παρακμής και να βγει νικητής από τη δίνη της εγκληματικής αμέλειας, της καταστροφικής φούσκας, της υπαρξιακής εκμηδένισης, της ανθρώπινης εξαθλίωσης, της σύγχρονης φτώχειας, της μοντέρνας πείνας και της επαγγελματικής αποστράγγισης; Δεν αντέχουμε άλλο να ζούμε στην αμφιβολία!!! »


Έπειτα για μένα κρατώ το 1959 και μέσα από την ταυτόχρονη πηγαία εκφραστικότητα αξέχαστων ηθοποιών - Κ. Χατζηχρήστος, Μ. Κρεββατά, Δ. Παπαγιαννόπουλος, Σ. Ξενίδης, Κ. Θεοχάρη, Γ. Γαβριηλίδης, Α. Γεωργούλη, Θ. Βέγγος, Κ. Παπαχρήστος – ξεχωρίζω την ταινία τους «Ο Ηλίας του 16ου», που σκιαγραφεί με τρόπο υπέροχο και ρεαλιστικό τις ελληνικές κάστες εκείνης της εποχής και όχι μόνο! Ποιος φανταζόταν ότι σήμερα 2012, τα σύγχρονα «ενεχυροδανειστήρια» για παντός τύπου διευκολύνσεις θα άνοιγαν κραυγαλέα μαγαζιά «περιωπής» σε κεντρικούς δρόμους των ελληνικών πόλεων και ταυτόχρονα θα διαφημίζοντας σε όλα τα ΜΜΕ… Που καταντήσαμε…;

Τέλος στη μιζέρια, που καθημερινά πληρώνουμε ακριβά! Κουνηθείτε, βάλτε στη διαπασών “La Bamba” (R. Valens) και κυριολεκτικά διεκδικείστε το μέλλον που σας ανήκει!

Να είμαστε καλά!!!

Σίσσυ Σιγιουλτζή-Ρουκά
Company Executive – Συγγραφέας
Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε 15/10/2012 στο www.neopolis.gr